شنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۵ - ۱۷:۲۴
فلسفه‌های مضاف؛ حلقه مفقوده پاسخ‌گویی به شبهات هستند

حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عرب صالحی؛

فلسفه‌های مضاف؛ حلقه مفقوده پاسخ‌گویی به شبهات هستند

معمای پاسخ‌گویی به نسل جوان؛ چرا «فلسفه‌های مضاف» گم‌شده جهان اسلام است؟

حوزه/رئیس پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی با تأکید بر نقش فلسفه‌های مضاف در تبیین مبانی علوم گفت: این مباحث می‌توانند به پاسخ‌گویی مؤثرتر به شبهات و مسائل روز کمک کنند.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت‌الاسلام والمسلمین محمد عرب صالحی، رئیس پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، طی سخنانی در نشست خبری همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی با تأکید بر اندیشه‌های کلامی رهبر شهید آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای(ره)، با اشاره به برگزاری همایش روز جهانی فلسفه با محوریت اندیشه‌های یکی از بزرگان و عالمان این حوزه اظهار کرد: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ایام روز جهانی فلسفه، هر سال همایشی را با محوریت اندیشه‌های یکی از بزرگان و عالمان برگزار می‌کند که امسال موضوع کلام با محوریت اندیشه‌های شهید آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای(ره) مورد توجه قرار گرفته است.

رهبر شهید از مؤسسان کلام اجتماعی بود

رئیس پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: اگر بخواهیم از کسی به‌عنوان مؤسس یا یکی از مؤسسان کلام اجتماعی نام ببریم، باید از رهبر شهید حضرت آیت‌الله العظمی سید علی خامنه‌ای یاد کنیم. ایشان از بزرگ‌ترین متفکران معاصر جهان اسلام بودند که به‌صورت مستقیم در مباحث کلامی ورود داشتند و اندیشه‌های عمیق و اثرگذاری در این حوزه ارائه کردند.

حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی با اشاره به تأثیرگذاری اندیشه‌های شهید آیت‌الله خامنه‌ای بر استادان و پژوهشگران حوزه کلام گفت: بسیاری از استادان کلام را دیده‌ام که پس از مطالعه آثار ایشان، به عمق و جامعیت این اندیشه‌ها اذعان دارند. برای نمونه، مطالعه کتاب «انسان ۲۵۰ ساله» موجب شده است نگاه برخی افراد به مسئله امامت کامل‌تر شود و حتی در مواردی تحول پیدا کند.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های برجسته پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی پیشگامی در پرداختن به گرایش‌های اجتماعی در علوم مختلف است. همان‌طور که موضوع عرفان اجتماعی و تفسیر اجتماعی مطرح شده، باید به امتداد اجتماعی فلسفه و کلام نیز توجه کنیم. امروزه بحث کلام اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی با تبیین مفهوم کلام اجتماعی بیان کرد: کلام اجتماعی به معنای نگاه اجتماعی و فهم اجتماعی مسائل کلامی است؛ رویکردی که در میان بسیاری از متفکران کمتر مورد توجه قرار گرفته است. رهبر شهید از جمله متفکرانی بودند که این نگاه را به‌طور جدی دنبال کردند.

وی با اشاره به نگاه اجتماعی ایشان به مسئله توحید تصریح کرد: از نگاه ایشان، توحید امری ذاتاً اجتماعی است. توحید با «لا اله الا الله» آغاز می‌شود و معنای آن صرفاً اعتقاد به وجود خداوند نیست، بلکه از همان ابتدا با نفی همه قدرت‌ها و ابرقدرت‌هایی همراه است که در برابر دین ایستاده‌اند. بنابراین، توحید در ذات خود به معنای نفی قدرت‌های طاغوتی، هم در مقام عمل و هم در مقام نظر است.

حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی با اشاره به اهداف برگزاری همایش روز جهانی فلسفه گفت: امیدواریم در این همایش، ماهیت کلام اجتماعی، مسائل و اهداف آن مورد بررسی قرار گیرد. در مدت سه ماه گذشته، مقالات متعددی دریافت و نشست‌های بسیاری برگزار شده است تا ابعاد مختلف این موضوع مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

فلسفه‌های مضاف؛ راهی برای پیوند علوم با زندگی مردم

رئیس پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ادامه با تأکید بر ضرورت پیوند علوم نظری با مسائل اجتماعی اظهار کرد: اگر بخواهیم علوم نظری خود را وارد عرصه اجتماع کنیم، آن‌ها را در متن زندگی مردم قرار دهیم و به شبهات به‌صورت مستقیم پاسخ بگوییم، چاره‌ای جز پرداختن به فلسفه آن علوم و فلسفه امور نداریم.

وی برای تبیین این موضوع به مسئله حجاب اشاره کرد و گفت: برای مثال، امروزه ممکن است همه مردم احکام حجاب را ندانند، اما با جست‌وجویی ساده در اینترنت می‌توانند به تمام احکام مربوط به حجاب و دیدگاه‌های مراجع مختلف دسترسی پیدا کنند. بنابراین، آنچه امروز در این زمینه مورد نیاز است، صرفاً بیان احکام نیست، بلکه تبیین فلسفه و مبانی این احکام است. منظور از فلسفه مضاف نیز همین است که فلسفه به یک علم یا موضوع مشخص اضافه شود و مبانی و ابعاد آن را روشن کند.

حجت الاسلام والمسلمین عرب صالحی با بیان اینکه یکی از مشکلات نسل جوان امروز و همچنین مردم در جهان اسلام کم‌توجهی به فلسفه‌های مضاف است، افزود: فلسفه‌های مضاف می‌توانند مبانی و بسیاری از ابعاد علوم و موضوعات را روشن کنند و در پاسخ‌گویی به شبهات نقش مؤثری داشته باشند؛ ازاین‌رو جای این مباحث در جهان اسلام خالی است و باید بیش از گذشته به آن‌ها پرداخته شود.

رئیس پژوهشکده حکمت و دین‌پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با قدردانی از پژوهشگاه برای طرح و پیگیری این مباحث خاطرنشان کرد: به حمدالله پژوهشگاه این موضوع را مطرح کرده و در این زمینه پیشگام بوده است. در حال حاضر نیز در حوزه‌های علمیه، مدیران و مسئولان مربوط با جدیت این مباحث را دنبال می‌کنند.

وی در پایان تأکید کرد: پرداختن به فلسفه‌های مضاف می‌تواند تحولات گسترده‌ای در علوم، موضوعات مختلف و توانایی ما برای پاسخ‌گویی به شبهات و مسائل جدید ایجاد کند. امیدواریم این همایش نیز با توجه به فعالیت‌های گسترده‌ای که به همت استادان و پژوهشگران انجام شده است، بتواند بخشی از شبهات و پرسش‌های مطرح در این حوزه را پاسخ دهد.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha